Realizacja zadań związanych z sprawami społecznymi, rodziną oraz zdrowiem stanowi odzwierciedlenie działań podejmowanych na podstawie polityki programów i strategii przyjętych przez Władze Helu. Do najważniejszych z nich należą:
Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych w Gminie Miejskiej Hel na lata 2021-2025,
Program Wspierania Rodziny dla Miasta Helu na lata 2024-2026,
Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Przeciwdziałania Narkomanii oraz Uzależnień Behawioralnych w 2025,
Program Przeciwdziałania Przemocy oraz Ochrony Osób Doznających Przemocy Domowej w Gminie Miejskiej Hel na lata 2022-2026,
Program osłonowy "Teleopieka dla potrzebujących mieszkańców Gminy Hel na lata 2024-2026.
Dokładniejszy opis wskazanych powyżej programów znajduje się w części raportu poświęconej Realizowanym Politykom, Programom i Strategiom.
Aktualny poziom wydatków na pomoc społeczną i wsparcie dla rodziny w 2025 r. wiąże się z kontynuowaniem działań Gminy Miejskiej Hel związanych ze wsparciem materialnym dla mieszkańców.
Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.
Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie tym sytuacjom przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka.
Zakres pomocy społecznej obejmował zadania określone w ustawie o pomocy społecznej. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej wykonywał także zadania wynikające z innych aktów prawnych, m.in. z ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych.
Obecna struktura organizacyjna Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej jest odpowiedzią na diagnozowane na przestrzeni wielu lat potrzeby środowiska lokalnego, określone w oparciu o analizę i ocenę występujących zjawisk, powodujących zapotrzebowanie na różne formy wsparcia.
W gminie Hel środki finansowe wydatkowane na zadania z zakresu polityki społecznej wyniosły w 2025 r. – 4.038.661,91 zł. MOPS wydatkował łącznie 3.564.661,20 zł.
Źródłem finansowania zadań realizowanych przez MOPS są:
środki własne gminy,
dotacje do zadań własnych,
oraz dotacje do zadań zleconych.
W trakcie 2025 r. MOPS kompleksowo realizował zadania własne oraz zadania zlecone z zakresu pomocy społecznej. Dodatkowo, pozyskano środki oraz inne świadczenia ze źródeł zewnętrznych, np. w ramach programów "Posiłek w szkole i w domu", program "OPIEKA 75+" czy "Asystent rodziny". Ponadto, w ramach prowadzonej działalności statutowej MOPS w swojej bieżącej pracy realizował projekty socjalne i działania środowiskowe, m.in. prowadzenie Świetlicy Socjoterapeutycznej czy organizacja i koordynowanie Punktu Konsultacyjnego.
Wysokość wypłaconych świadczeń społecznych
Wydatki na bieżące utrzymanie MOPS
Wartość zadań związanych z usługami opiekuńczymi
Dane o osobach korzystających z pomocy i wsparcia w 2025 r.
liczba osób korzystających z usług opiekuńczych - 25 osób,
liczba osób korzystających ze specjalistycznych usług opiekuńczych- nikt nie korzystał z tej formy wsparcia,
liczba rodzin, którym przyznano świadczenia pracy socjalnej - 19 rodzin,
liczba rodzin objętych wsparciem asystenta rodziny - 8 rodzin,
kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami - 1.017.456,32 zł,
liczba i kwota zasiłków pielęgnacyjnych - 189.075,00 zł, 876 zasiłków,
liczba i kwota świadczeń pielęgnacyjnych - 748.240,00 zł, 228 świadczeń,
liczba osób (rodzin) korzystających ze świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz łączna kwota tych świadczeń, - 49.900,00zł, 7 rodzin-7 osób,
liczba gospodarstw domowych objętych dodatkami mieszkaniowymi oraz łączna kwota wypłaconych świadczeń-liczba świadczeniobiorców - 68, kwota: 104.123,19 zł,
Liczba osób w rodzinach korzystających z pomocy społecznej – 81 rodzin (106 osób),
kwota świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej – 302.223 zł,
zasiłki stałe – 201 świadczeń na łączną kwotę 234.103 zł,
zasiłki okresowe – 62 świadczenia na łączną kwotę 29.111 zł,
inne zasiłki celowe i świadczenia w naturze – 39.009 zł,
pomoc w formie posiłków – 3.777 posiłków na łączną kwotę 90.182 zł,
odpłatność za pobyt w domach pomocy społecznej – 76 świadczeń na łączną kwotę 424.018 zł,
typy rodzin objętych pomocą społeczną w 2025 r.
Na podstawie danych zawartych w załączonym zestawieniu dotyczącym typów rodzin objętych pomocą społeczną w 2025 r. można wskazać, że wsparcie kierowane było do zróżnicowanych grup gospodarstw domowych, przy czym dominowały rodziny z dziećmi oraz osoby prowadzące jednoosobowe gospodarstwa domowe. Szczególnie widoczny jest udział rodzin borykających się z problemami opiekuńczo-wychowawczymi, a także gospodarstw dotkniętych długotrwałą chorobą lub niepełnosprawnością, co wskazuje na istotny wymiar zdrowotny i opiekuńczy w strukturze udzielanej pomocy.
W strukturze beneficjentów zauważalna jest również obecność rodzin niepełnych oraz wielodzietnych, które częściej wymagają wsparcia systemowego. Dane potwierdzają, że pomoc społeczna koncentruje się nie tylko na łagodzeniu skutków ubóstwa, ale także na wspieraniu rodzin w pełnieniu funkcji opiekuńczo-wychowawczych oraz przeciwdziałaniu wykluczeniu społecznemu. Ogół przedstawionych informacji wskazuje na utrzymującą się potrzebę kompleksowego wsparcia rodzin w różnych sytuacjach życiowych, szczególnie tam, gdzie nakładają się problemy zdrowotne, ekonomiczne i społeczne.
Najczęściej występującymi powodami korzystania z pomocy społecznej w Gminie Miejskiej Hel w 2025 r. były długotrwała lub ciężka choroba, niepełnosprawność oraz ubóstwo. W dalszej kolejności wskazywano bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, a także bezrobocie. Rzadziej występującymi przesłankami były m.in. alkoholizm, przemoc domowa oraz trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego. Sporadycznie odnotowano również zdarzenia losowe oraz sytuacje kryzysowe.
Należy przy tym zaznaczyć, że rodzina mogła korzystać z pomocy z powodu różnych przesłanek jednocześnie (ta sama rodzina mogła być ujęta w zestawieniu przy kilku pozycjach). Aby uzyskać pomoc ze strony MOPS, rodzina lub osoba ubiegająca się o wsparcie musi spełnić co najmniej dwie przesłanki, tj. po pierwsze dochód osoby lub rodziny nie może przekroczyć kryterium ustawowego, a po drugie musi wystąpić co najmniej jedna z przesłanek określonych w ustawie o pomocy społecznej.
Dla porównania warto wskazać, że struktura powodów korzystania z pomocy społecznej w 2025 r. była zbliżona do tej obserwowanej w roku poprzednim.
W 2025 r. świadczeniami pieniężnymi objęto ok. 62 rodziny, a niepieniężnymi 34 osoby.
Pracę socjalną świadczono wobec 24 rodzin.
Zasiłki stałe - w 2025 r. przyznano zasiłki stałe 21 osobom z 21 rodzin (łącznie 22 osoby w rodzinach). Zrealizowano 201 świadczeń, a łączna kwota wypłat wyniosła 234.103 zł,
Zasiłki okresowe - w 2025 r. przyznano zasiłki okresowe 9 osobom z 9 rodzin (łącznie 9 osób w rodzinach). Zrealizowano 62 świadczenia, a łączna kwota wypłat wyniosła 29.111 zł,
Zasiłki celowe - w 2025 r. przyznano inne zasiłki celowe i świadczenia w naturze 43 osobom z 43 rodzin (łącznie 57 osób w rodzinach). Łączna wartość udzielonej pomocy wyniosła 39.009 zł.
Posiłek- pomocą objęto 26 osób z 19 rodzin (łącznie 27 osób w rodzinach). Zrealizowano świadczenia, a łączna kwota wydatków wyniosła 90.182 zł,
Schronienie,
Odpłatność gminy za pobyt w Domach Pomocy Społecznej - pomocą objęto 8 osób (8 rodzin). Zrealizowano 76 świadczeń, a łączna kwota wydatków wyniosła 424.018 zł,
Wspieranie rodziny i piecza zastępcza.
Program „Posiłek w szkole i w domu” zapewnia pomoc zarówno osobom starszym, niepełnosprawnym, o niskich dochodach, jak i dzieciom wychowującym się w rodzinach znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej. Jego celem jest ograniczenie zjawiska niedożywienia oraz poprawa warunków bytowych osób potrzebujących poprzez zapewnienie dostępu do ciepłego posiłku lub wsparcia finansowego na zakup żywności.
Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Helu w 2025 r. realizował program pomocowy w formie dożywiania, z którego skorzystało 26 osób. W ramach tej formy wsparcia przyznano łącznie 3.777 świadczeń (posiłków) na kwotę 90.182 zł. Pomoc ta była kierowana w szczególności do osób spełniających kryteria dochodowe określone w przepisach ustawy o pomocy społecznej.
Ponadto w ramach programu udzielano również pomocy w formie zasiłków celowych na zakup posiłku lub żywności, co stanowiło uzupełnienie wsparcia dla osób, które z różnych przyczyn nie mogły skorzystać z posiłków w formie zbiorowego żywienia. Program był współfinansowany ze środków budżetu państwa oraz środków własnych gminy, a jego realizacja odbywała się zgodnie z wieloletnim rządowym programem przyjętym na lata 2019–2023, z możliwością kontynuacji w kolejnych latach na podstawie odrębnych uchwał.
Wsparciem Asystenta Rodziny objęto rodziny przeżywające trudności w wypełnianiu podstawowych funkcji opiekuńczo–wychowawczych. W gminie funkcjonował 1 asystent rodziny. W 2025 r. pomocą objęto łącznie 8 rodzin.
Wydatki na wynagrodzenie wraz z pochodnymi dla asystenta rodziny wyniosły 59 766 zł.
W 2025 r. w Gminie Hel realizowano prace społecznie użyteczne jako formę aktywizacji osób bezrobotnych korzystających z pomocy społecznej. Działania te organizowane były przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Helu we współpracy z gminą i miały na celu przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu oraz wspieranie aktywności zawodowej. Na realizację prac społecznie użytecznych w 2025 r. wydatkowano kwotę 6.021,92 zł
W 2025 r. Gmina Hel realizowała program „Opieka 75+”, którego celem jest zapewnienie wsparcia osobom w wieku 75 lat i więcej poprzez świadczenie usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania.
W 2025 r. w ramach rogramu „Opieka 75+”, wsparciem objęto 20 osób. Na realizację programu wydatkowano kwotę 23 202,00 zł. Zadanie było współfinansowane ze środków rządowego programu „Opieka 75+” oraz środków własnych gminy.
W Strategii sformułowano następujące cztery cele strategiczne:
Tworzenie kompleksowego systemu pomocy i wsparcia dla osób starszych, niepełnosprawnych i dotkniętych długotrwałą chorobą,
Wzmacnianie roli i funkcji rodziny oraz przeciwdziałanie przemocy w rodzinie i ochrona ofiar przemocy w rodzinie,
Zapobieganie marginalizacji społecznej spowodowanej ubóstwem, uzależnieniami i bezrobociem oraz ich negatywnym następstwom,
Wzrost aktywności obywatelskiej mieszkańców gminy.
Ochrona zdrowia to sektor, który często nie charakteryzuje się wysokimi wydatkami, ale pomimo tego zakres realizowanych zadań pozostaje zróżnicowany. Podstawowe obowiązki miasta w tym zakresie zostały zawarte w ustawie o samorządzie gminnym, która wskazuje, iż zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy, wśród których w szczególności uwzględnia się m.in. sprawy ochrony zdrowia. Jednakże szczegółowe kompetencje określają także inne akty prawne, w szczególności ustawy, które dotyczą przedsięwzięć związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych oraz przeciwdziałaniem narkomanii.
Corocznym przedsięwzięciem realizowanym przez Gminę Miejską Hel były zadania określone w ramach programu rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii. W założeniu uwzględniał on tworzenie warunków przeciwdziałających problemom związanym z uzależnieniami i przemocą w rodzinie, a także działania na rzecz ograniczenia dostępności do alkoholu oraz profilaktykę uzależnień zarówno wśród dzieci, młodzieży, jak i dorosłych.
Łączne wydatki w ochronie zdrowia w 2025 r. wyniosły nieco ponad 370 tys. zł, w tym najwyższą kwotę wydatkowano w zakresie przedsięwzięć dotyczących przeciwdziałania alkoholizmowi. W głównej mierze skupiały się one na zwiększeniu dostępności do instytucji wspomagających proces leczenia oraz rehabilitacji osób nadużywających substancji psychoaktywnych i ich rodzin, a także na poprawie skoordynowanych działań profilaktycznych, informacyjnych, edukacyjnych i szkoleniowych. Pozwoliło to m.in. na zapewnienie funkcjonowania Komisji Przeciwdziałania Alkoholizmowi, Punktu Konsultacyjnego oraz Świetlicy Socjoterapeutycznej.
Świetlica środowiskowa
Świetlica środowiskowa „Bocianie Gniazdo” w Helu w 2025 r. realizowała zadania w zakresie wsparcia dziennego dzieci i młodzieży, zapewniając opiekę wychowawczą, pomoc w nauce oraz organizację czasu wolnego. Placówka funkcjonowała w ramach lokalnego systemu pomocy społecznej i profilaktyki, stanowiąc istotny element wsparcia dla rodzin wymagających wzmocnienia funkcji opiekuńczo-wychowawczych.
W ramach działalności świetlicy prowadzono różnorodne zajęcia edukacyjne, tematyczne i plastyczne, ukierunkowane na rozwój zainteresowań oraz kompetencji społecznych dzieci. Organizowano również wydarzenia integracyjne i okolicznościowe, które sprzyjały budowaniu relacji rówieśniczych oraz wzmacnianiu poczucia przynależności do grupy. Działania te miały na celu nie tylko zagospodarowanie czasu wolnego, ale także wspieranie prawidłowego rozwoju emocjonalnego i społecznego uczestników.
Działalność świetlicy w 2025 r. przyczyniała się do przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu dzieci i młodzieży oraz wspierała rodziny w wypełnianiu funkcji opiekuńczych. Poprzez systematyczną pracę wychowawczą oraz organizację różnorodnych form aktywności, placówka odgrywała ważną rolę w lokalnym środowisku, zapewniając dzieciom bezpieczną przestrzeń do nauki, zabawy i rozwoju.
Na rzecz ochrony zdrowia w 2025 r. podjęte zostały również inne działania obejmujące współpracę z organizacjami pozarządowymi. Dzięki temu kontynuowano realizację zadań z zakresu ochrony i promocji zdrowia, w tym działalności leczniczej w rozumieniu ustawy o działalności leczniczej.
Dokładniejszy opis zadań zrealizowanych w ramach pożytku publicznego znajduje się w części raportu dotyczącej Współpracy z NGO.